Ara-tantara ny “Andriana” dia olona avy any ivelany ka na, olona tsy te ho resy an'ady izy ireny nitsoaka, na olona tsy nahavita nanefa trosa, na olona tsy haloa hetra. Ny “Andriana” dia olona manana fahendrena, fahamendrehana, manaiky sy mankatoa ny vahoaka ary manana fahaiza-miaina. Ny fanjakana andriana dia fanjakana arindra ka ny zoky no mandimby fanjakana mialoha ny zandry, etsy ankilany dia ny ray aman-dreniny no manendry izay hitondra ny fanjakana, ohatra ny tamin'ny andron'Andriamanelo izay nitondra mialoha satria zokiny...

Ny mpiventy amin'ny lahabolana "ôsika na ôsiky" no tena atao hoe mpiôsika. Ity lahabolana ity dia atao hira am-bava, mazana arahana tehaka, misy koa anefa mampiasa zava-maneno. Ny ôsi-dihy dia ahitana olona manao dihy mihitsy. Ny faritra atsinanana-avaratra any Analanjirofo, Ambatosoa no tena miangaly azy, ankoatra ny ao Alaotra. Tsy misy fetra ara-potoana arahina amin'ny fanaovana ny ôsika fa arakaraky ny aingam-panahy. Maro ny fomban-drazana hanaovana ny ôsika fa ny tena hanehoana ity lahabolana ity dia ao anatin'ny fifaliana, ankoatra ny hoe fahafatesana na fahalasanana ray aman-dreny efa voky andro, ohatra 90 taona no mihoatra...

Ny Ôsika na Ôsiky dia lahabolana malagasy fiangalin'ny Betsimisaraka Avaratra, ny foko Tsimihety, Faritra Ambatosoa, eo ihany koa ny Faritra Alaotra (Sihanaka). Lahabolana atao an-kira ary manana endrika antsa. Tsy mifidy sokajin-taona ny fiangaliana an'ity lahabolana ity, ary fanao amin'ny fotoan-dehibe amin'ny lafin-javatra an-karavona. Misy karazany ny ôsika: ôsi-drazana fanao amin'ny fanatanterahana fomban-drazana; ny ôsi-tromba izay fiantsoana tromba; ny ôsin-tsintaka fanao amin'ny fampankaram-bady; ny ôsi-dihy sy ny ôsi-jijy...

Ny "andriana" avy amin'ny teny sanscrite midika hoe "ambony" na hoe "voalohany". Ny maha andriana dia tsy mifototra loatra amin'ny volon-koditra na toetry ny volo, fa amin'ny toetra amam-panahy kosa; ny andriana dia olona ambony manana ny hajany sy fahefana, iankinan'ny olona maro, to teny. Ny nipoiran'ny andriana dia avy any India, nanodidina ny taonjato faha-XVI. Tamin'ny taonjato faha-XVIII no nidiran'ny Andriana teto Madagasikara tany amin'ny faritr'i Maroantsetra. Ny faritra sy foko maro eto Madagasikara dia samy ahitana andriana. Ankehitriny dia amin'ny alalan'ny fanomezana mari-boninahitra no hanomezana haja olona...

Sous-catégories

Filira

[Miara-dàlana] Zoma 6 novambra 2026

• Hotanterahana ny alahady ho avy izao ny fanamasinana ho Eveka an'i Mgr Mariusz Kasperski, notendren'ny Papa Léon XIV, ho Eveka Mpanampy ao amin'ny Arsidiosezin'i Toamasina… •“Inoy izay vakianao, ampianaro izao inoinao, arahao izay ampianarinao”, io no lohahevitra hifanentanana sy hifampizarana mandritra ny fihaonamben'ny pretra diosezanina, hotanterahana ny 12 hatramin'ny 16 novambra 2026 any amin'ny Diosezin'Antsirabe… • Ny asa no fon'ny toekarena, hoy ny Ray masina, nandritra ny Audience générale, ny alarobia lasa teo…

Tohiny...

Tsy misy afaka manavotra antsika afa-tsy Andriamanitra

I Jesoa Kristy, Ilay Zanak'Andriamanitra tonga olombelona, no fanantenana famindrampo sy fanavotana ho antsika olombelona.

Tohiny...

Zatti, rahalahinay

Ny horonan-tsary "Zatti, notre frère" (Argentina, 2020) dia manoritsoritra ireo vanim-potoana tena sarotra teo amin'ny fiainany. Tao Viedma no nitranga ny tantara tamin'ny taona 1941 : 60 taona i Zatti ary noterena handao ilay toeram-pitsaboana izay nikatrohany amam-polo taonany maro. Fitsapana mivaivay ho an'ny finoany sy ny herim-pony izany.

Tohiny...